بسمه تعالی

نهم مرداد مطلبی از «نیما راشدان» تحت عنوان «پورنوی افراطی ناهنجار بر روی موبايل ها» در سایت گویا منتشر شد که گزارشی از وضعیت فیلمهای پورنویی بود که از طریق تلفن‌های همراه دست به دست میگردند و بر اساس شواهد نیز ایران از جمله  کشورهایی است که در عرصه مسایل جنسی از کنجکاوی و خلاقیت جستجوگری بیشتری برخوردار است.

همین امر باعث شد که به تحلیل نقش تلفن همراه به عنوان رسانه قابل دسترس عموم اقشار جامعه در رابطه رواج این گونه فیلمها بپردازم.و اینکه چگونه گسترش تکنولوژی موجب دگرگونی فرهنگ میشود.

هر روزه در کنار ما وقایعی اتفاق می افتد که علیرغم حادّ بودن برخی از آنها ، به دلیل عدم اطلاع از وقوع آنها ، اینسان به نظر میرسد که اصلا چنین چیزی اتفاق نیفتاده و حتی تصور آن نیز مشکل به نظر میرسد.

تا 4 یا 5 سال قبل تعداد بسیار اندکی از فیلمهای پورنوی ایرانی در دسترس بود و کم‌کم زمزمه هایی شنیده میشد که تعداد اینگونه فیلمها رو به افزایش است تا اینکه اندک زمانی بعد این دسته از فیلمها با زمانهای کوتاه چند دقیقه‌ای در بسیاری از سایتهای اینترنتی قرار گرفت . اغلب فیلمها به صورت دوربین مخفی و مداربسته فیلمبرداری شده بودند و این خود حاکی از عدم اطلاع طرف مقابل یا همان دختران و زنانی بود که به نحوی رابطه جنسی برقرار کرده بودند.ولی از جایی که امکان دسترسی همگان به اینترنت فراهم نبود عده کثیری از مردم از وجود چنین مواردی اعلام بی‌خبری کرده و یا منکر آن میشدند. ولی با ورود و کسترش سریع و تکنولوژیکال گوشیهای پیشرفته تلفن همراه و امکانات جانبی موجود در آنها که دست کم در فرهنگ ما نقش یک رسانه قابل دسترس همگان را ایفا میکند قضیه کمی فرق کرد .

ابتدا اینکه اصلی‌ترین کارکرد تلفن همراه که همان برقراری ارتباط است جای خود را به  کارکردهای درجه دومی نظیر استفاده از فایلهای صوتی و تصویری میدهد که پر هیجان ترین و پر طرفدارترین آنها نیز بعد از موسیقی به عکسها و فیلمهای پورنو اختصاص دارد.و در این میان نیز سهم فیلمهای ایرانی بیشتر از بقیه است و واژه «بلوتوث روشن» به یکی از پرکاربردترین کلمات تبدیل شده است.

وجود غیرقابل انکار رفتارها و روابط به اصطلاح نامشروع جنسی محصول یک روز و دو روز نیست بلکه به صورت امری طبیعی در تمام دوران و در همه جوامع وجود داشته است ولی در دوران اخیر به دلایلی از جمله حضور قدرتمند مدرنیته که «عشق رمانتیک» نیز یکی از پیامدهای آن میباشد چنین رفتارهایی رو به افزایش است و در گذار از سنت به مدرنیته به قول «مارشال برمن» در کتاب «تجربه مدرنیته» : «هر آنچه سخت و استوار است دود میشود و به هوا میرود»، و علاوه بر افزایش این روند که روال طبیعی خود را سیر میکند گسترش و حضور  تکنولوژی نیز به تسریع این امر کمک میکند و ما را از وقایعی که در حال انجام یافتن است بیشتر آگاه میکند این رفتارها را نیز از جایگاه ناهنجاری آنها به هنجار اجتماعی تبدبل میکند که در ادامه شرح آن خواهد رفت. شاید اگر چنین وسیله‌ای در جامعه ما حضور نداشت ما هنوز هم به آمارهای در حد خیلی پایین دلخوش میکردیم و اینکه انگار اتفاق خاصی نمی‌افتد.

طبیعی است تحت تاثیر تغییرات سریع و پرشتابی که در فرهنگ جامعه ما اتفاق افتاده و می‌افتد و چنانچه در بالا هم ذکر شد به دلیل حضور قدرتمند مدرنیته و عشقهای رمانتیک مردم نیز دنبال «تجربه‌های جدیدی» هستند و بدین نحو تا حدی از عشقهای به ظاهر افلاطونی فاصله گرفته اند و  بر این اساس رابطه جنسی نیز پای ثابت روابط عاشقانه بین جوانان شده است . و کمتر کسی را میتوان یافت که با جنس مخالف رابطه عاطفی و روحی برقرار کند و به وی عشق بورزد ولی مطلقا به رابطه جنسی نیندیشد. چرا که این حقیقتی انکار ناپذیر است که مستقیما با شور و احساس و عواطف سر و کار دارد و موردی عقلی نیست که بتوان با تعقل روی آن صحه گذاشت و به قول «وودی آلن» : « سکس کشمکشی را فرو مینشاند که عشق باعث آن شده است» .

با این اوصاف از دیدگاه عواقب چنین روابطی که از آنها فیلم تهیه میشود و در سطح جامعه به خصوص از طریق تلفن همراه گسترش می یابد دو کارکرد متفاوت را میتوان برای تلفن همراه ذکر کرد :

نخست اینکه نوعی آگاهی نسبت به واقعیاتی که در جامعه وجود دارد و هر روزه نیز وقایعی از این دست روی میدهد ، به وجود می‌آورد و این هشدار را میدهد که بیشتر و بیشتر جانب احتیاط نگه داشته شود.قابل ذکر است که پیش فرض‌مان این است که وقوع چنین روابطی طبق گفته‌های بالا اجتناب ناپذیر است. اما کارکرد دوم اینکه نوعی خاص از رفتار ناهنجار اجتماعی را به هنجار تبدیل کرده و نوعی درونی شدن فرهنگ را در عرصه روابط جنسی به عنوان رفتاری فردی- اجتماعی رواج میدهد. یعنی عملی که تا مدتی قبل در رده قبیح ترین اعمال به شمار میرفت در اثر تکرار و گسترش روز افزون به روزمرگی و امری عادی تبدیل شده و قباحت خود را از دست میدهد.

به قول حدیثی : «تکرار گناه موجب انس به گناه میشود».

پس میتوان اولی را به عنوان عامل بازدارنده و دومی را تحت عنوان عامل مروج رفتار تلقی کرد.

افرادی که تصاویرشان در دسترس میباشد به دو دسته تقسیم میشوند. دسته اول  دخترانی که رابطه جنسی‌شان تنها با فرد مورد علاقه شان و یا به تعبیری شریک آینده زندگی‌شان و یا دوست پسرشان که هنوز تصمیمی برای آینده نگرفته اند ولی بسیار به یکدیگر عشق می‌ورزند. که در این مورد نیز دو قضیه صادق است عده‌ای بدون اینکه اطلاعی داشته باشند قربانی نیرنگ طرف مقابل میشوند و اعتمادی که به عشق‌شان داشته‌اند کار دستشان میدهد و فیلمی از آنها تهیه میشود.حال با هر نیتی که طرف مقابل دارد اخلاقا به انجام عملی زشت و غیرقابل توجیه مرتکب میشود.

عده‌ای نیز با میل و اراده خود و بنا به اعتمادی که به طرف مقابل دارنداقدام به تصویربرداری از رابطه‌شان میکنند ، با این ذهنیت که این فیلمی محرمانه و یادگاری از دوران پر شر و شور جوانی فقط در دسترس خودشان خواهد بود و به ازدواجشان نیز قطعا یقین دارد ولی فارغ از اینکه گاهی معادلات ناخواسته به هم میخورند. و سخن «لرد چستر فیلد» تحقق مییابد که «سکس، لذتی آنی و موقعیتی مضحک است که  بهایی جبران‌ناپذیر دارد» .در هر حال دختران قربانیان اصلی چنین مسائلی هستند ولی موردی نیز وجود دارد که این بار پسری قربانی نیرنگ دختری میشود که هنوز برایم بهت آور است.

اما دسته دوم دختران یا زنانی هستند که حرفه روسپی‌گری را با خود یدک میکشند در مورد اینها نیز همان دو فرض قبلی صادق است ، یعنی از عده‌ای بدون اطلاع خودشان و به صورت مخفیانه فیلم تهیه میشود و در مواردی حیرت‌انگیز نیز افراد با رغبت خویش اقدام به این کار میکنند و هنوز برایم روشن نیست که انگیزه این رغبت و علاقه چیست؟البته شواهدی نیز وجود دارد که از عده‌ای به زور و بدون هماهنگی قبلی همراه با فریاد و فغان فیلمبرداری شده است.

بنابراین در مورد کارکرد اول چنین به نظر می‌آید که وجود این تصاویر شاید در آگاهی دادن هر چه بیشتر و تغییر رفتار افراد در مواجهه با اینگونه موقعیتها موثر باشد.و آنها را نسبت به عواقب وحشتناک آنها مطلع سازد.

برای روشن شدن مسئله یکی از اقدامات سازمان بهزیستی را عنوان مینکم که در مورد معتادان تزریقی تدابیری اندیشیده است مبنی بر دسترسی آسان معتادان به سرنگ و وسایلی از این قبیل و همچنین برگزاری جلسات مشاوره صرفا برای جلوگیری از گسترش بیماری ایدز در بین معتادان تزریقی و به تبع آن در کل جامعه. توجیه آنها نیز این است که چه بخواهیم چه نخواهیم این افراد اقدام به تزریق خواهند کرد و حداقل اقدام ما نیز آگاهی دادن در مورد ایدز و فراهم کردن لوازم مورد استفاده در تزریق مخصوصا استفاده از سرنگ جداگانه است.

در مورد روابط نسل امروز نیز چنین است ، دیگر زمان آن نیست که کسی را نسبت به حسن و قبح رابطه جنسی آگاه کرد یا کسی را تحذیر کرد مخصوصا در مواردی که سنگینی عشق بیشتر احساس میشود . به قول دکتر شریعتی « آنجا که عشق فرمان میدهد ، محال سر تسلیم فرود آورد». از طرفی هم دیگر دیدگاه و رویکرد مردم در مقابله با چنین رفتارهایی نسبت به فرهنگ و سنت گذشته‌مان تغییر کرده است.بنابراین بنده موثرترین روش را حداقل برای حفظ آبروی اجتماعی افراد و ایمن بودن از عواقب و خطرات دیگر از قبیل بی حیثیت شدن و بارداری و ... آگاهی دادن به افرادمیدانم.و کارکرد تقریبا خوب نسل جدید گوشیهای تلفن همراه این است که با انتشار اینگونه فیلمها ــ البته در یک مقطع زمانی که منجر شود دیگر اینگونه فیلمها تولید و منتشر نشود ــ  و خود را به جای آنها قرار دادن نهایت کار برای افراد روشن شود. 

اما در مورد کارکرد دوم که بسیار منفی و خطرناک است اینکه وقتی عملی در اثر تکرار قباحت خود را از دست داد و عادی شد میزان شرمساری مردم در قبال چنین اعمال و رفتارهایی به مرتبه پایینی تنزل میکند و نوعی نترسی و اعتماد به نفس کاذب در افراد به وجود می‌آورد که به نوبه خود موجب افزایش اینگونه رفتارها در جامعه میشود.

حال باید تامل کرد که میزان بازدارندگی این رسانه کوچک اما قوی بیشتر است یا میزان مروج بودن آن؟

ضروری میدانم عرض کنم که قصد بنده تحلیل رفتارها و گرایشات جنسی و چگونگی و علل آن نبوده و تنها به نقش گوشیهای تلفن همراه در ترویج  فیلمهای پورنو بوده و نقش این فیلمها در فکر و ذهن مردم اشاره کرده‌ام و همچنین از عواقب روابط جنسی نیز بیشتر نگران آبرو و شرم اجتماعی افرادی که گاها طعمه نیرنگ دیگران شده‌اند ، بوده‌ام.